Elk jaar worden in België meer dan 130.000 ondernemingen opgericht. Dit is het concrete parcours, in de juiste volgorde, met het punt dat bijna iedereen onderschat: het financieel plan.
De zelfstandige als natuurlijk persoon (eenmanszaak) start snel en goedkoop, maar staat met zijn privévermogen in voor de schulden en betaalt personenbelasting (tot 50 %). De BV beschermt het privévermogen, opent de deur naar de vennootschapsbelasting (20 % tot 25 %) en het dividendregime, maar brengt formaliteiten mee: notariële akte, volledige boekhouding… en een verplicht financieel plan. In de praktijk: vaak start men als eenmanszaak voor een bijberoep, en stapt men over naar een vennootschap wanneer de winsten of de risico's toenemen.
Om een BV op te richten vereist artikel 5:4 van het Wetboek van vennootschappen en verenigingen (WVV) dat u aan de notaris een financieel plan overhandigt dat minstens twee jaar dekt: financieringsbronnen, openingsbalans, geprojecteerde resultatenrekeningen en een begroting. Dit is geen formaliteit: bij een faillissement binnen de drie jaar dient dit document om te beoordelen of de oprichters voldoende middelen hadden voorzien — hun persoonlijke aansprakelijkheid kan in het gedrang komen.
Zelfs zonder wettelijke verplichting (eenmanszaak) zal geen enkele bank een beroepskrediet toekennen zonder becijferde prognose: resultatenrekening, maandelijks liquiditeitsplan en terugbetalingscapaciteit (de bekende DSCR-ratio waar de kredietanalist naar kijkt).
De BV heeft geen wettelijk minimumkapitaal meer, maar vereist een « toereikend aanvangsvermogen » — precies wat uw financieel plan moet aantonen. Reken in de praktijk op een eigen inbreng van 20 tot 30 % van de totale financieringsbehoefte om een kredietaanvraag geloofwaardig te maken.
Via een erkend ondernemingsloket: ondernemingsnummer, activering van de activiteiten (NACE-codes) en meteen ook de btw-identificatie. Voor een kleine activiteit (minder dan 25.000 € omzet) stelt de vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen u vrij van het aanrekenen van btw — met zijn voordelen en beperkingen.
Elke zelfstandige betaalt ongeveer 20,5 % sociale bijdragen op zijn netto-inkomen (met kwartaalminima, ook zonder inkomen). Het is een van de meest vergeten posten in prognoses die « uit het hoofd » worden gemaakt — en een van de eerste oorzaken van fiscale verrassingen in jaar 2 en 3, wanneer de regularisaties komen.
Beroepsaansprakelijkheid, tienjarige aansprakelijkheid in de bouw, verzekering gewaarborgd inkomen, beroepsbekwaamheid voor bepaalde gereglementeerde beroepen (enkel nog in Wallonië en Brussel — Vlaanderen schafte ze af, en de basiskennis bedrijfsbeheer verdween in oktober 2025 in de drie gewesten), het FAVV in de voedingssector… Elke sector heeft zijn lijst. Een goed financieel plan neemt deze kosten vanaf het begin op in plaats van ze onderweg te ontdekken.
Het plan sterft niet op de openingsdag: vergelijk elke maand uw werkelijke cijfers met de prognose (omzet, kosten, banksaldo). Een afwijking van meer dan 15 % op de omzet gedurende meerdere maanden is het signaal om het plan opnieuw tegen het licht te houden met uw accountant — vóór de cashflow het in uw plaats doet.
→ Mijn Belgisch financieel plan gratis maken